ADR w praktyce: 5 błędów, które firmy robią każdego dnia.

ADR w praktyce: 5 błędów, które firmy robią każdego dnia Przewóz towarów niebezpiecznych to nie tylko logistyka – to gra o bezpieczeństwo i uniknięcie ogromnych kar finansowych. Choć przepisy Umowy ADR są precyzyjne, w codziennym pośpiechu i rutynie łatwo o przeoczenia. Często wynikają one nie ze złej woli, ale z błędnych założeń, które pokutują w branży od lat. Oto 5 najczęstszych błędów w obszarze ADR, które mogą dotyczyć również Twojej firmy. Sprawdź, czy masz je pod kontrolą.

1. Dokument transportowy: „Jakoś to będzie” – odpowiedzialność Nadawcy i Przewoźnika

Dokument przewozowy to absolutna podstawa, to jeden z pierwszych warunków do spełnienia w przewozie towarów niebezpiecznych, a mimo to wciąż generuje najwięcej problemów.

ADR nie podaje jednolitego wzoru dokumentu przewozowego, określa jedynie jego zawartość. W związku z tym dokumentem przewozowym może być zarówno CMR, jak i faktura, dokument WZ, pod warunkiem, że zawierać będzie ściśle określone dane: numer UN, nazwę przewozową, numery wzorów nalepek, grupę pakowania (jeżeli występuję) i kod ograniczeń przez tunele, ilość i nazwę sztuk przesyłek, jeżeli występują oraz całkowitą ilość każdego z towarów niebezpiecznych mających odrębny numer UN, prawidłową nazwę przewozową lub grupę pakowania – odpowiednio jako objętość, masę brutto lub masę netto.

- Błąd: Brak wymaganych informacji lub wpisywanie ich „z pamięci”, bez weryfikacji z aktualnym wykazem.

- Skutek: Mandat podczas pierwszej kontroli drogowej (ITD) i zatrzymanie pojazdu do czasu poprawienia dokumentacji.

2. Oznakowanie i przeterminowane opakowania.

Prawidłowe oznakowanie jednostki transportowej i opakowań to kolejny warunek dopuszczenia do przewozu towarów niebezpiecznych i jednocześnie jedyny sposób, by służby ratunkowe wiedziały, z czym mają do czynienia w razie wypadku. Częstym „zdziwieniem” jest informacja o terminach ważności opakowań z tworzyw sztucznych, czy też obowiązek badań okresowych dla DPPL (duży pojemnik do przewozu luzem) w środowisku logistycznym zwanych często „paletopojemnikami” lub ‘’mauzerami”.

- Błąd: Wyblakłe, brudne lub częściowo odklejone nalepki ostrzegawcze na sztukach przesyłki. Nadanie, załadunek i przewóz DPPL przeterminowanych (powyżej 5 lat) lub bez ważnych badań okresowych (2,5 roku).

- Wskazówka: wykonując swoje obowiązki (załadunek, przewóz) zawsze sprawdzaj sposób oznakowania i terminy ważności i badań opakowań.

3. Szkolenia „na papierze” – certyfikat to nie wiedza

Wiele firm ogranicza się do formalnego przeszkolenia pracowników, aby „zgadzały się papiery”. To pułapka.

- Realny problem: Pracownik magazynu posiada zaświadczenie o szkoleniu stanowiskowym, ale nie wie, że nie wolno mu ładować obok siebie konkretnych klas towarów, że ma obowiązek przed załadunkiem sprawdzić czy pojazd i kierowca spełnia wymagania ADR, czy ładunek nie ma wad oczywistych. Kierowca nieposiadający uprawnień ADR, powinien przejść szkolenie ADR tak jak każdy pracownik, którego zakres obowiązków i odpowiedzialności dotyczy wykonywanych czynności przewozowych z udziałem towarów niebezpiecznych. Praktyka? Kierowcy wiozą towary z zastosowaniem częściowych wyłączeń spod przepisów ADR (1.1.3.6., LQ) bo przekazano mu informację, że „to nie podlega ADR”.

- Konkret: Szkolenia powinny być praktyczne. Pracownik musi wiedzieć jak w praktyce powinien wykorzystać swoją widzę, że jeżeli podczas czynności ładunkowych nastąpi wyciek towaru niebezpiecznego, to gdzie znajduje się sprzęt do ochrony ogólnej i osobistej i jak w praktyce go wykorzystać. Papier nie zatrzyma wycieku chemicznego – wiedza tak.

A kierowca, który dostanie do przewozu towary z zastosowaniem wyłączeń musi wiedzieć jakie zagrożenia przewozi, jak wygląda i jak oznakowana powinna być sztuka przesyłki, co powinien zawierać dokument przewozowy, jakie limity obowiązują na danym wyłączeniu. Informacja, że wyłączenia nie podlegają ADR – to BŁĄD. Ten towar jest niebezpieczny. Korzysta on jedynie z częściowego wyłączenia spod ADR. Co oznacza, że część przepisów jest wyłączona, ale przeważająca jego część musi być spełniona.

4. Złe założenia: „To spedytor za to odpowiada”

- Fakt: To Nadawca jest odpowiedzialny za prawidłową klasyfikację towaru, wybór odpowiednich opakowań i przekazanie wszystkich danych do dokumentu przewozowego.

- Wniosek: Jeśli jako firma wysyłasz towar, nie możesz liczyć na to, że kierowca „się domyśli” lub „poprawi”. To Ty odpowiadasz za to, co wyjeżdża z Twojego magazynu.

5. Brak realnej współpracy z Doradcą ADR (DGSA)

Wyznaczenie doradcy ADR to obowiązek prawny większości firm uczestniczących w łańcuchu transportowym. Niestety, często doradca staje się postacią fikcyjną, która pojawia się raz w roku, by sporządzić sprawozdanie roczne ADR.

- Ryzyko: Brak bieżących konsultacji przy nowych kontraktach lub zmianach w asortymencie towarów chemicznych. Brak instrukcji i procedur ADR związanych z wykonywanymi czynnościami przewozowymi (Pakowanie, Załadunek, Przewóz, Rozładunek)

- Rozwiązanie: Traktuj doradcę jak audytora i wsparcie techniczne w jednym. Prawidłowa ekspertyza techniczna przed wysyłką oszczędza czas, stres i pieniądze.

PODSUMOWANIE

Błędy w ADR rzadko wynikają z braku przepisów – najczęściej biorą się z braku ich praktycznego zastosowania wewnątrz firmy. Regularna weryfikacja procedur, rzetelne szkolenia pracowników i świadomość odpowiedzialności Uczestników przewozu to filary bezpiecznego i legalnego transportu.

Czy Twój proces przewozowy przeszedłby dzisiaj niezapowiedzianą kontrolę? Warto zadać sobie to pytanie, zanim zrobią to odpowiednie służby.

Korzystaj z listy kontrolnej, którą stosują służby podczas wykonywania swoich czynności: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20190002302/O/D20192302.pdf

Opracował: Jacek Pluta Doradca ds. bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych (DGSA 4303/2025)

Jacek Pluta (DGSA 2479)

Nowe przepisy umowy ADR 2023- 2025